Follow us on: 
facebook
youtube
flick
 

Bài phát biểu khai mạc của Ông Kamal Malhotra Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam, Hội thảo chính sách nhằm đánh giá việc thực hiện Nghị quyết số 24 của Đảng về các vấn đề dân tộc “Đảm bảo phụ nữ Dân tộc thiểu số không bị bỏ lại phía sau: Thách thức và giải pháp”

In Email

Sự kiện: Hội thảo chính sách nhằm đánh giá việc thực hiện Nghị quyết số 24 của Đảng về các vấn đề dân tộc "Đảm bảo phụ nữ Dân tộc thiểu số không bị bỏ lại phía sau: Thách thức và giải pháp".

Thời gian: Ngày 12/08/2019

Địa điểm: 11 Lê Hồng Phong, Hà Nội, Việt Nam

Kính thưa:

  • Bà Trương Thị Mai - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng (PCC), Trưởng ban Dân vận Trung ương
  • Bà Nguyễn Thị Thu Hà - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam
  • Ông Đỗ Văn Chiến - Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc
  • Đại diện các cộng đồng địa phương và các nhóm phụ nữ dân tộc thiểu số (DTTS) đến từ các tỉnh khác nhau của Việt Nam
  • Đại diện các Bộ ngành, địa phương và các tổ chức xã hội
  • Các đồng nghiệp của tôi đến từ Liên Hợp Quốc (LHQ)

Kính thưa toàn thể các quý vị,

Tôi rất vinh dự có mặt ở đây để tham dự hội thảo quan trọng này – hội thảo đánh giá 15 năm thực hiện Nghị quyết số 24 của Đảng với sự tập trung đặc biệt vào sự phát triển của phụ nữ thuộc 53 nhóm DTTS tại Việt Nam.

Việt Nam là thành viên của nhiều hiệp ước và công ước quốc tế liên quan đến quyền con người, quyền của phụ nữ nói chung và phụ nữ DTTS nói riêng, bao gồm Công ước về Xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ (CEDAW), Công ước về Xóa bỏ mọi hình thức phân biệt chủng tộc, Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị (ICCPR), Tuyên bố và Cương lĩnh Hành động Bắc Kinh (BPFA) và Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững cam kết không để ai bị bỏ lại phía sau.

Hôm nay chúng ta có cơ hội thúc đẩy hơn nữa những nỗ lực này và Liên Hợp Quốc luôn mong muốn hỗ trợ Việt Nam tận dụng tối đa cơ hội này.

Việt Nam đã xây dựng một khung pháp lý tương đối tiến bộ ở cấp quốc gia và cấp cơ sở để cải thiện cuộc sống và triển vọng của phụ nữ DTTS nhằm đóng góp vào việc đạt được Chiến lược Quốc gia về Bình đẳng giới 2011-2020. Trong những năm qua, hai chính sách quan trọng thúc đẩy sự phát triển của phụ nữ DTTS đã được phê duyệt là Đề án "Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2015-2025" và Đề án "Hỗ trợ hoạt động bình đẳng giới vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2018 - 2025" . Tuy nhiên, tình trạng bất bình đẳng giữa dân tộc Kinh và các DTTS vẫn còn rất lớn và dai dẳng, đặc biệt là trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, việc làm và thu nhập, chăm sóc sức khỏe và sinh sản.

Với sự hỗ trợ của Cơ quan Liên Hợp Quốc về Bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women) , Ủy ban Dân tộc đã tiến hành phân tích giới từ kết quả khảo sát quốc gia năm 2015 về tình hình kinh tế xã hội của 53 DTTS. Phân tích cho thấy tỷ lệ người dân thuộc các nhóm DTTS làm việc ở các vị trí lành nghề ít hơn ba lần so với tỷ lệ người Kinh - và sự khác biệt này thậm chí còn rõ rệt hơn ở các phụ nữ DTTS.

Nghiên cứu tương tự cho thấy nhiều trẻ em gái DTTS đã tham gia lao động toàn thời gian trước 15 tuổi trong khi hầu hết các trẻ em gái dân tộc Kinh trong độ tuổi đó vẫn đang đi học.

Nhìn chung, tỷ lệ bỏ học của trẻ em DTTS cao hơn tỷ lệ bỏ học của trẻ em dân tộc Kinh. Xu hướng này gia tăng ở các cấp học cao hơn, với 47,2% học sinh DTTS không tiếp tục theo học cấp THPT, nguyên nhân chủ yếu là do tảo hôn và lao động sớm.

Tỷ lệ tảo hôn ở các DTTS cao gấp 17 lần so với tỷ lệ tảo hôn ở dân tộc Kinh, ảnh hưởng đến khoảng một phần tư các cặp vợ chồng DTTS. Và ở một số nhóm DTTS, tỷ lệ trẻ em gái kết hôn cao hơn 3,4 lần so với tỷ lệ trẻ em trai.

Tỷ lệ phụ nữ DTTS chấp nhận những lời biện minh khác nhau cho bạo lực gây ra bởi chồng/ bạn tình cao hơn tỷ lệ phụ nữ dân tộc Kinh.

Phụ nữ DTTS dành nhiều thời gian hơn cho những công việc chăm sóc gia đình không được hưởng lương so với phụ nữ Kinh. Một cuộc khảo sát về tình hình sử dụng thời gian vào năm 2015 với gần 8.000 người tham gia cho thấy một phụ nữ DTTS ở tỉnh Hà Giang có thể tiết kiệm được 54 ngày làm việc mỗi năm (gần hai tháng) nếu gia đình chị được cung cấp nước sạch.

Thưa các quý vị,

Phụ nữ và trẻ em gái DTTS gặp nhiều bất lợi hơn trong việc tiếp cận các cơ hội và nguồn lực do các chuẩn mực xã hội có xu hướng nhìn nhận phụ nữ ở vị trí kém hơn nam giới và hạn chế các cơ hội phát triển sinh kế của họ và thường chỉ giới hạn họ trong các hoạt động nội trợ và sinh con. Sự phân biệt đối xử đan xen dựa trên cả giới và dân tộc có ảnh hưởng lớn nhất, tạo ra những bất bình đẳng đa chiều đối với phụ nữ và trẻ em gái DTTS. Trong bối cảnh Việt Nam đã cam kết thực hiện các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDGs) và cam kết không để ai bị bỏ lại phía sau, các vấn đề các nhóm DTTS đang phải đối mặt và những rào cản với bình đẳng giới ở các vùng DTTS đòi hỏi sự chú ý và quan tâm đặc biệt từ chính phủ Việt Nam.

Chủ đề mà chúng ta sẽ thảo luận ngày hôm nay về việc trao quyền cho phụ nữ DTTS là trọng tâm của Mục tiêu Phát triển Bền vững số 5: Bình đẳng giới và Trao quyền cho phụ nữ, và đây cũng là trọng tâm trong quá trình phát triển của Việt Nam. Để đạt được mục tiêu này, các cơ quan chính phủ phải đảm bảo rằng việc lập kế hoạch, lập ngân sách, ra quyết định, hoạch định chính sách và giám sát của họ phải phản ánh nhu cầu cụ thể, đặc thù của toàn bộ đồng bào các DTTS: trẻ em gái và trẻ em trai, phụ nữ và nam giới. Chúng ta cần đảm bảo rằng đầu tư để giải quyết bất bình đẳng giới ở các vùng DTTS phải được ưu tiên trên tất cả các lĩnh vực, các ngành và phải thúc đẩy cách tiếp cận dựa trên quyền con người, chứ không phải "ưu tiên cho các nhóm DTTS".

Trong bối cảnh đánh giá Nghị quyết của Đảng về các vấn đề dân tộc, LHQ tại Việt Nam xin đề xuất một số khuyến nghị chính như sau để các bên xem xét:

1. Trao quyền cho phụ nữ DTTS và thúc đẩy bình đẳng giới ở các vùng DTTS đóng vai trò rất quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển bền vững. Chấm dứt phân biệt đối xử đối với phụ nữ DTTS không chỉ là một quyền cơ bản của con người, mà điều đó còn có tác động quan trọng trên các lĩnh vực phát triển khác. Điều này đòi hỏi một tầm nhìn rõ ràng về Nghị quyết của Đảng, nhằm củng cố và thúc đẩy một khuôn khổ pháp lý mạnh mẽ, có đáp ứng giới vì sự phát triển của các vùng DTTS ở Việt Nam.

2. Chúng tôi đánh giá cao và ủng hộ việc lồng ghép giới trong các mục tiêu và chỉ tiêu hiện có. Tuy nhiên, Nghị quyết này có một cơ hội rất lớn trong việc tạo ra một chương trình nghị sự thực sự chuyển đổi: xây dựng các chỉ tiêu và chỉ số độc lập để giải quyết bất bình đẳng giới ở các vùng DTTS sẽ giúp theo dõi các cam kết và nguồn lực dành cho những nỗ lực này. Chúng tôi hi vọng việc này sẽ được thực hiện.

3. Bất kỳ cam kết cụ thể nào nhằm giải quyết bất bình đẳng giới ở các vùng DTTS cũng cần phải được hỗ trợ bởi một khung giám sát đáng tin cậy. Điều này có nghĩa là tiến trình hướng tới các mục tiêu phải được đo lường thông qua các chỉ số cụ thể và có thể đo lường được, đánh giá đáp ứng giới trong quá trình rà soát việc thực hiện và việc đo lường này đòi hỏi phải có các cam kết mạnh mẽ về việc đảm bảo và phân bổ các nguồn lực.

4. Tiếp tục đầu tư vào hệ thống bảo trợ xã hội, dịch vụ công và cơ sở hạ tầng bền vững ở các vùng DTTS để hỗ trợ tăng năng suất và khả năng phát triển kinh tế của phụ nữ DTTS và giảm thời gian họ phải làm những công việc chăm sóc gia đình không lương.

5. Chúng ta cũng phải tăng cường năng lực của các cấp chính quyền địa phương trong việc xây dựng, triển khai và giám sát các chính sách và chương trình có đám ứng giới ở các vùng DTTS.

6. Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, chúng ta cần thúc đẩy sự tham gia và lãnh đạo toàn diện và bình đẳng của các tổ chức phụ nữ và phụ nữ DTTS trong các cuộc đối thoại chính sách và ra quyết định liên quan đến sự phát triển của các nhóm DTTS ở Việt Nam.

Kính thưa các quý vị,

Nỗ lực chấm dứt bất bình đẳng giới ở các vùng DTTS phải được xây dựng dựa trên các cam kết hiện có của Việt Nam về bình đẳng giới. LHQ sẵn sàng hỗ trợ người dân Việt Nam trong hành trình quan trọng này. Với sự lãnh đạo của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, tôi hy vọng những khuyến nghị mà chúng tôi đưa ra hôm nay sẽ được chia sẻ kịp thời với ban soạn thảo của Đảng trong việc sửa đổi Nghị quyết của Đảng về các vấn đề dân tộc.

Xin chúc toàn thể chúng ta sẽ có một hội thảo hiệu quả, thành công.

Xin Cam on!