Bài phát biểu của Bà Pratibha Mehta, Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc và Đại diện thường trú UNDP về Vai trò của truyền thông nhằm tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp

In

 

Ngày: 25 tháng 2 năm 2016
Sự kiện: Vai trò của truyền thông nhằm tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp.
Địa điểm: Khách sạn Hilton Opera House, Hà Nội

 

Kính thưa Ông Nguyễn Trọng Đàm, Thứ trưởng Bộ LĐTBXH và Phó Chủ tịch UBQG Vì sự tiến bộ của phụ nữ Việt Nam;
Kính thưa Bà Trương Thị Mai, Trung ương Ủy viên, thành viên của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc hội về các vấn đề xã hội, Chủ tịch hội phụ nữ quốc hội;
Kính thưa Bà Nguyễn Thị Thanh Hòa, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam;
Kính thưa Trưởng ban Biên tập;
Kính thưa quý vị đại biểu đại diện các cơ quan Chính phủ;  
Thưa quý vị;
Tôi muốn bắt đầu bằng việc gửi lời chúc mừng năm mới tới quý vị đại biểu – một năm Bính Thân đầy may mắn.

Tôi rất vui mừng khi được phát biểu tại hội thảo rất kịp thời này về vai trò của truyền thông trong việc tăng cường sự tham gia chính trị của phụ nữ ở Việt Nam. Trước hết, hãy để tôi bắt đầu bằng việc chúc mừng Ủy ban quốc gia vì sự tiến bộ của phụ nữ (gọi tắt là NCFAW) vì những nỗ lực và đóng góp tuyệt vời cho việc cải thiện bình đẳng giới và tăng cường sự tiến bộ của phụ nữ tại Việt Nam. Trong 23 năm qua, UBQG đã giữ một vai trò quan trọng trong việc thiết lập một khuôn khổ pháp lý mạnh mẽ và chiến lược quốc gia để loại bỏ các thái độ, thực hành và cấu trúc phân biệt đối xử - là những rào cản đối với bình đẳng giới trong tất cả các khía cạnh của xã hội và thúc đẩy quyền phụ nữ.

Tọa đàm hôm nay là một bước rất quan trọng trong việc đảm bảo rằng các mục tiêu của đại diện phụ nữ, đã được nêu trong Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới được đáp ứng. Như các bạn đã biết, Chiến lược quốc gia về Bình đẳng giới giai đoạn 2011-2020 đặt ra mục tiêu tối thiểu 35% phụ nữ đại diện trong bầu cử năm 2016. Hiện nay Việt Nam chỉ có 24% phụ nữ trong Quốc hội, những thay đổi lớn là điều cấp thiết để đáp ứng các mục tiêu đề ra và làm cầu nối cho sự mất bằng trong lịch sử về các đại diện chính trị.

Chính trị là một tổ chức với nam giới chiếm ưu thế và có nhiều mâu thuẫn đối với phụ nữ. Chuẩn mực xã hội, hình ảnh rập khuôn về phụ nữ và vai trò của mình, nhận thức về năng lực và sự kiên trì của phụ nữ - tất cả các áp đặt chung kể trên là những thách thức và các rào cản rất lớn đối với những phụ nữ mong muốn được hoạt động chính trị. Cả nam giới và nữ giới đều cần phải hành động để vượt qua nhiều rào cản giới tính khác nhau. Chẳng hạn như nâng cao vị thế ứng cử viên phụ nữ có kiến ​​thức về quá trình bầu cử và tự tin để tham gia với các cử tri. Năm ngoái, cùng với các đối tác của Chính phủ, UNDP đã đưa ra một khóa học trực tuyến eLearning “Sẵn sàng cho thành công” - đào tạo các ứng cử viên nữ tiềm năng trong bầu cử năm 2016 để hỗ trợ những ứng viên phụ nữ nâng cao kiến ​​thức và kỹ năng của mình cũng như phát triển sự tự tin để trở thành một đại biểu thành công. Một trong các môn học của khóa đào tạo này bao gồm làm thế nào để tham gia với các phương tiện truyền thông và các lời khuyên thiết thực về kỹ năng phỏng vấn, phát biểu trước công chúng, và tham gia với phương tiện truyền thông. Khóa học trực tuyến này là miễn phí, dành cho tất cả mọi người và có thể dễ dàng tiếp cận.

Chúng tôi cũng đang hỗ trợ nâng cao nhận thức cộng đồng để phá vỡ định kiến rằng những người đàn ông được cho là tự nhiên phù hợp với các vị trí lãnh đạo. Chiến dịch #HowAbnormal Bình thường hay bất bình thường, công bố vào tháng 12 năm ngoái hướng tới cả phụ nữ và nam giới, chiến dịch sử dụng các đoạn phim cho thấy vai trò đảo ngược của các vai trò rập khuôn giữa phụ nữ và nam giới để làm nổi bật các tiêu chuẩn kép cho nam giới và phụ nữ. Chiến dịch này thách thức những định kiến của các chuẩn mực giới gây ra sự hạn chế cho tiến bộ của phụ nữ. Chúng tôi hy vọng rằng chiến dịch này sẽ giúp thay đổi nhận thức của những định kiến cũ về vai trò khuôn mẫu giới tính.

Trọng tâm của buổi tọa đàm hôm nay là vai trò của phương tiện truyền thông trong việc thúc đẩy đại diện của phụ nữ. Phương tiện truyền thông là một động lực mạnh mẽ cho sự thay đổi và ảnh hưởng lớn nhất của truyền thông trong chính trị là trong các cuộc bầu cử. Truyền thông có thể đóng một vai trò rất quan trọng bằng nhiều hình thức để giúp tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong chính trị, tuy nhiên, giống như tất cả các lĩnh vực khác, phụ nữ ít được đại diện ở các vị trí ra quyết định trong ngành công nghiệp truyền thông. Hiện nay, chỉ có 22% giám đốc có quyền đưa ra quyết định là phụ nữ, trong khi chúng tôi nhìn thấy một phần lớn phụ nữ là phóng viên trên truyền hình, báo chí và đài phát thanh.

Tôi muốn đưa ra ba khuyến nghị cho cộng đồng truyền thông có mặt ở đây ngày hôm nay.

• Đầu tiên, phương tiện truyền thông có sức mạnh để định hình các giá trị xã hội, các chuẩn mực và quan niệm giới, nó là một trong những công cụ quan trọng nhất cho sự thay đổi tích cực và phá vỡ các khuôn mẫu. Thường thì phương tiện truyền thông thể hiện hóa phụ nữ và kéo dài mãi vai trò khuôn mẫu của phụ nữ, điều này chủ yếu bởi vì hầu hết các nhà sản xuất truyền thông được thống trị bởi nam giới.

Điều quan trọng là ngành công nghiệp truyền thông xây dựng sự hiểu biết và khả năng của mình để báo cáo nhạy cảm về giới và áp dụng chính sách có ý thức để thoát khỏi vai diễn rập khuôn ví dụ như phụ nữ là cấp dưới. Phương tiện truyền thông phải thể hiện phụ nữ là những đối tác bình đẳng trong việc định hình xã hội và đi đầu ở cấp xã, huyện, tỉnh và cấp quốc gia trong lĩnh vực công cộng khác nhau.

• Thứ hai, phương tiện truyền thông có thể đóng vai trò quan trọng trong việc thông báo tới người dân cam kết của chính phủ về mục tiêu 35% đại biểu phụ nữ được bầu vào năm 2016. Cả chiến lược quốc gia về Bình đẳng giới và Nghị quyết 11 đều kêu gọi cho mục tiêu tối thiểu 35% phụ nữ đại diện trong cuộc bầu cử năm 2016. Hơn nữa, Việt Nam đã có những cam kết quốc tế như vì sự tiến bộ của phụ nữ và gần đây Việt Nam đã thông qua những mục tiêu phát triển bền vững mới. Cả 2 cam kết này đều kêu gọi cho sự gia tăng của phụ nữ là đại diện chính trị. Trong suốt quá trình bầu cử, phương tiện truyền thông có vai trò cung cấp tin tức về giới và phân tích về tình trạng của đề cử và lựa chọn các ứng cử viên phân tách các cấp và nếu mục tiêu đang được đáp ứng hay không.
 
• Thứ ba, để thúc đẩy ứng cử viên phụ nữ trong suốt quá trình bầu cử. Chúng tôi muốn gửi lời khen ngợi tới Chính phủ Việt Nam bởi luật bầu cử mới đã bao gồm một hạn ngạch giới với tối thiểu 35% các ứng cử viên là nữ, tuy nhiên, kinh nghiệm cho thấy để đáp ứng mục tiêu này, chúng ta cần một tỷ lệ cao hơn của các ứng cử viên nữ. Thường thì chúng tôi nghe thấy rằng có thể khó khăn để đáp ứng mục tiêu này vì không có đủ phụ nữ đủ điều kiện. Có lẽ một trong những vấn đề là những người phụ nữ tiềm năng không được hiển thị công khai. Một nghiên cứu toàn cầu về giám sát phương tiện truyền thông được tiến hành vào năm 2015 ở Việt Nam cho thấy chỉ có 22% độ che phủ tâm điểm trên báo, truyền hình và đài phát thanh là phụ nữ và các vấn đề của họ, và chỉ có 18% trong các tin tức trên mạng. Phương tiện truyền thông có thể đóng một vai trò rất lớn trong việc đưa các nhà lãnh đạo nữ ra trước ánh đèn sân khấu. Điều quan trọng là truyền hình, báo chí... thể hiện những đóng góp của phụ nữ trong công tác xã hội và đảm bảo mức phủ sóng trên các phương tiện truyền thông và cơ hội cho sự xuất hiện trước công chúng trong quá trình bầu cử một cách bình đẳng.

Tôi muốn kết thúc với một hy vọng rằng trong năm Bính Thân, tượng trưng cho sự đổi mới, sáng tạo và lòng dũng cảm để phá bỏ những ý tưởng và quan niệm cũ, Việt Nam sẽ không chỉ đạt được mà còn vượt qua mục tiêu riêng của mình mức hạn ngạch giới 35% và hướng tới bình đẳng giới lớn hơn ở cấp bầu cử hội đồng cấp tỉnh và quốc gia. Điều này không thể đạt được nếu không có sự cam kết và sự tham gia của các phương tiện truyền thông.

Trong năm Bính Thân này, tôi muốn gửi lời chúc sức khỏe, hạnh phúc, thành công tới tất cả quý vị đại biểu, và trên tất cả, sự can đảm để thoát khỏi định kiến phân biệt đối xử và đảm bảo rằng 50% dân số của Việt Nam được kích hoạt để tham gia, định dạng và dẫn đầu sự phát triển của đất nước.

Xin cảm ơn!